De Zuidrus is in Nederland bij de Herdershonden ingedeeld. Binnen deze rasgroep vallen alle herders, d.w.z. alle rassen die voor het hoeden worden gebruikt, de Berghonden, die naast hoeden ook bewaken en verdedigen, zijn voor een groot gedeelte ondergebracht bij groep 2, waarin naast Pinschers en Schnauzers ook de Berner Sennenhonden en Molossers zijn ondergebracht.

De Zuidrus heeft van beide partijen een aantal typische kenmerken meegekregen. Aangenomen wordt dat de Gos d'Atura Catala, een van de voorouders is. Deze Catalaanse Herdershond zou lang geleden al met de Merino schapen naar Rusland zijn gekomen. Van hem zijn dus duidelijk de "herdersinstincten" afkomstig, want als Herdershond staat de Gos d'Atura "hoog aangeschreven" in Spanje. Door kruisingen met de zware Berghonden van de Tartaren uit de noordelijke Krim en de slanke ranke Barsoi werd verdediging en aanvalsdrift aan de "hoed" kwaliteiten toegevoegd. Want het was niet voldoende voor de Russische herder dat zijn hond de schapen bij elkaar wist te houden en van plaats naar plaats kon begeleiden. Hij had een hond nodig die in staat moest zijn om een aanvaller te verjagen of te doden.

Een van de natuurlijke vijanden van een schaapskudde was en is de wolf. Door de Barsoi -ooit gefokt voor de jacht op wolven- in te kruisen, werd het wegjagen en achtervolgen ingefokt, terwijl de massa, de felheid en de wantrouwende aard van de Berghonden de juiste ingrediënten bleken te zijn voor een moedige verdedigingshond.

Door zorgvuldige selectie op deze punten ontstond uit de pure drijver -de Gos d'Atura- een niet mis te verstane verdediger van alles wat tot het eigen roedel behoort. In zo'n roedel kunnen we de meest uiteenlopende individuen aantreffen. Bekend is dat de Zuidrus een sterke beschermingsdrang voor schapen bezit, maar als ze er vanaf het begin bij horen, bewaakt hij even trouw de kippen en de katten, als mens, have en goed. Volgens de boeken geeft hij echter een vreemdeling zelfs niet het "voorrecht van de twijfel", maar gaat er meteen en zonder aarzelen vanuit dat een vreemde "kwaad in de zin heeft." Hij is zeer wantrouwend en moedig, de aanval is voor hem een tweede natuur. Het ras staat bekend als bijtgraag, ondanks hun zelfverzekerd en evenwichtig karakter. De Zuidrussische Ovtcharka kan dus niet bepaald "omgeving vriendelijk" genoemd worden en dat kan in onze toch al overvolle samenleving een probleem zijn. Daarom is het zaak om vroeg en consequent met de opvoeding te beginnen, om zo zijn gedrag aan te passen aan de maatschappij waarin hij leeft, waarbij het natuurlijk niet de bedoeling is er een allemansvriend van te maken. Eigenaren die juist alle voornoemde kwaliteiten erg waarderen, zullen er voor (moeten) zorgen dat de hond voldoende terrein heeft om te bewaken, een afzetting om te voorkomen dat mensen ongenodigd achterom komen, en een deurbel zodat vrienden en kennissen hun komst kunnen melden. 

De Zuidrus is niet overdreven groot, minimaal 65 cm. voor reuen en 62 cm voor teven. Door zijn zware bespiering en dichte, dubbele, groffe, lange, in lokken vallende -meestal licht gekleurde- vacht, lijkt hij echter fors, zonder dogachtig te zijn. Het zijn honden met een groot uithoudingsvermogen, levendig en enorm actief. Gewend aan zelfstandig en onafhankelijk werken in de vrije natuur, wil hij bezig zijn, in welke vorm dan ook. Dat een dergelijk actief beest niet op een flat thuis hoort, behoeft geen uitleg, maar ook het wonen in de bebouwde kom, met het dagelijks gaan en komen van "vreemdelingen" zal voor baas en hond niet altijd even makkelijk zijn. Voor dit ras geldt dus dubbel "bezint eer ge begint" . Maar zelfs als men bereid is veel tijd, liefde en geduld in de socialisering te steken en we uitgaan van een optimale situatie, blijft de vraag .... kan ik een goede baas zijn voor een Zuid-Rus

Op deze foto bewijst een Zuid-Rus dat springen met 4 poten in de lucht geen enkel pro-bleem is. Deze eigenschap maakt hen uitermate geschikt bij het bewaken van de kuddes. Rovers op kleine wendbare paarden die voor hun avond eten dachten langs te kunnen komen, werden zonder problemen met grote sprongen vanaf de grond aangevallen.

De Tartaren zoals deze rovers werden genoemd, hebben misschien wel net zo verbaasd gekeken als ik, toen ik voor het eerst een Zuid-Rus de lucht in zag gaan.

(C)Tekst: Ina Peters-Boltjes